(untitled) (SOUTH ARAL SEA MEDICAL JOURNAL, 2025)
2-tip qandli diabet tomir va metabolik asoratlarning asosiy sabablaridan biri bo‘lib, angiogenez va to‘qimalarning tiklanish jarayonlari buzilishi bilan xarakterlanuvchi diabetik toʻpiq sindromi (DTS)ni o‘z ichiga oladi. Tadqiqotning maqsadi — sog‘lom shaxslar bilan solishtirganda, 2-tip qandli diabet (QD2) va DTS bilan og‘rigan bemorlarda VEGF-A, IGF-1 va TGF-β1 o‘sish omillari darajalaridagi o‘zgarishlarni aniqlash edi. Jami 84 nafar ishtirokchi tekshiruvdan o‘tkazildi va uch guruhga bo‘lindi: nazorat guruhi (n = 26), QD2 guruhi (n = 30) hamda QD2 + DTS guruhi (n = 28). O‘sish omillari kontsentratsiyasi sertifikatlangan to‘plamlar yordamida immunoferment tahlil (ELISA) usuli bilan aniqlangan. Natijalar QD2 bilan og‘rigan bemorlarda VEGF-A, IGF-1 va TGF-β1 darajalari nazorat guruhiga nisbatan ishonchli ravishda kamayganini ko‘rsatdi (p < 0,001). QD2 va DTS birgalikda kechgan hollarda bu ko‘rsatkichlarning pasayishi yanada yaqqol bo‘lib, normal qiymatlarga nisbatan 1,4–1,5 baravar past edi. Aniqlangan o‘zgarishlar angiogen faollikning susayishini, mikrotsirkulyatsiyaning buzilishini va to‘qimalarning regenerativ salohiyatining pasayishini aks ettiradi. Olingan ma’lumotlar tomir asoratlari xavfi yuqori bo‘lgan bemorlarda angiogen mediatorlar disbalansini erta aniqlash zarurligini tasdiqlaydi.